Guz trzustki - objawy i leczenie

Pytania

Co to jest guz trzustki? Przeanalizujemy przyczyny występowania, diagnostykę i metody leczenia w artykule dr A.L. Pyleva, onkologa z 20-letnim doświadczeniem.

Definicja choroby. Przyczyny choroby

Guzy trzustki (RV) to nowotwory, które wyrastają z komórek wysepkowych (gruczołowych) narządu, a także z nabłonka wyściełającego przewody trzustkowe.

W bezwzględnej większości (około 95%) są to guzy zewnątrzwydzielnicze o charakterze złośliwym (gruczolakorak przewodów trzustkowych), czyli rak [1]. Guzy zewnątrzwydzielnicze to te, które wyrastają z zewnątrzwydzielniczej części trzustki, która stanowi około 97% jej masy. Ta część gruczołu wytwarza enzymy trzustkowe wydzielane do światła dwunastnicy..

Oprócz części zewnątrzwydzielniczej występuje również część endokrynologiczna, którą reprezentują wysepki trzustkowe (wysepki Langerhansa). Zadaniem części hormonalnej jest wytwarzanie pewnych hormonów, takich jak insulina i glukogan, które utrzymują niezbędny poziom glukozy we krwi..

Rak trzustki jest jedną z najtrudniejszych chorób onkologicznych, ponieważ w początkowej fazie przebiega bezobjawowo, a wraz z rozwojem obrazu klinicznego guz jest już nieuleczalny (nieuleczalny). Jednak nawet jeśli nowotwór zostanie rozpoznany we wczesnym stadium, radykalne leczenie jest nadal bardzo trudne, ponieważ gruczoł zlokalizowany jest głęboko w jamie brzusznej, a usunięcie guza wymaga specjalnych kwalifikacji zespołu chirurgicznego. Dodatkowo takie operacje wiążą się z dużym ryzykiem poważnych powikłań (krwawienie, martwica, zapalenie otrzewnej, posocznica), które mogą doprowadzić do przedwczesnej śmierci pacjenta..

Zapadalność i śmiertelność z powodu raka trzustki są praktycznie takie same, to znaczy liczba przypadków rocznie jest w przybliżeniu równa liczbie zgonów. Jest to związane z brakiem możliwości rozpoznania dożylnego zmian przedrakowych, trudnościami w wykryciu choroby na wczesnym etapie oraz niską skutecznością leczenia [1]..

W Rosji w 2015 roku spośród wszystkich chorób onkologicznych rak trzustki stanowił 3,3%. Bezwzględna liczba nowych przypadków w 2015 r. Wyniosła 8 791 w populacji mężczyzn i 8 924 w populacji kobiet. Średni wiek chorych mężczyzn to 64,6 lat, kobiet - 70,3 lat. W ciągu ostatniej dekady zapadalność na raka trzustki wśród mężczyzn wzrosła o 9,39%, wśród kobiet o 14,95%. Śmiertelność z powodu raka trzustki w 2015 roku w Rosji wyniosła 5,9%, co odpowiada piątemu miejscu po raku płuc, żołądka, okrężnicy i piersi [3].

Przyczyny choroby

Przyczyny rozwoju guzów trzustki nie są w pełni poznane. Obecnie musimy mówić o czynnikach ryzyka, przy których obecności zwiększa się prawdopodobieństwo powstania takiej patologii [2].

  • Tytoń do palenia. U 1-2% palaczy rozwija się rak trzustki. Ogólnie uważa się, że palenie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia takiego guza 2 razy, a tytoń stał się przyczyną raka u co czwartego palacza. Oczywiście im większe doświadczenie i intensywniejsze palenie, tym większe ryzyko [2].
  • Cechy diety. Istnieje hipoteza, że ​​nadmiar mięsa, tłuszczów zwierzęcych w diecie, a także brak świeżych warzyw może sprowokować rozwój nowotworów trzustki, ale jak dotąd nie ma wiarygodnych danych potwierdzających lub obalających tę hipotezę..
  • Cukrzyca typu 2 (DM). Choroba ta jest uważana za główny czynnik ryzyka rozwoju raka trzustki. Na przykład obszerna metaanaliza, obejmująca 36 badań przeprowadzonych na 9220 pacjentach, wykazała, że ​​przy cukrzycy typu 2 ryzyko zachorowania na raka trzustki jest o 60% wyższe w porównaniu z populacją ogólną [12] [13] [14]..
  • Przewlekłe zapalenie trzustki. Wszystkie typy przewlekłego zapalenia trzustki zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia guzów trzustki 20-krotnie, z wyjątkiem dziedzicznego przewlekłego zapalenia trzustki, które 50-krotnie zwiększa ryzyko względne [13].
  • Choroba zakaźna. Istnieją dowody na wysoką zachorowalność na raka trzustki w populacjach osób z dużym rozpowszechnieniem zapalenia żołądka i dwunastnicy (choroby zapalne błony śluzowej żołądka i dwunastnicy), które powstały na tle przetrwałego (utrzymującego się przez długi czas) zakażenia Helicobacter pylori.
  • Dziedziczna predyspozycja. Uważa się, że około 5% przypadków raka trzustki ma charakter rodzinny. Przy jednym przypadku raka trzustki w rodzinie prawdopodobieństwo jego rozwoju u innych krewnych wzrasta 2-3 razy, przy chorobie dwóch krewnych pierwszej linii - 6 razy.
  • Otyłość jest również czynnikiem ryzyka rozwoju guzów trzustki. W Rosji kobiety są nieco bardziej narażone na choroby, ale jeśli weźmiemy pod uwagę globalne statystyki, nie ma wiarygodnych różnic.

Przyczyna powstawania guzów hormonalnych i niehormonalnych jest w rzeczywistości ta sama - mutacja w komórkach. Zwykle takie komórki powinny zostać zniszczone, ale w raku nie dzieje się tak z różnych powodów, komórki szybko się rozmnażają i tworzy się guz.

Objawy guza trzustki

Jak już wspomniano, we wczesnych stadiach nie ma objawów guzów trzustki. Pierwsze oznaki pojawiają się dopiero wtedy, gdy nowotwór osiąga duży rozmiar, ściska otaczające tkanki lub rośnie w nich.

Istnieją ogólne objawy, które są charakterystyczne dla zmian trzustki jako całości i specyficzne objawy, które rozwijają się, gdy guz jest zlokalizowany w określonym odcinku narządu lub wraz z rozwojem specyficznych nowotworów wytwarzających hormony (insulinoma, gastrinoma, vipoma itp.).

Cechy ogólne [5]:

  • Ból w nadbrzuszu może promieniować do pleców. Nasilenie bólu może się różnić od niewielkich odczuć bólowych do ciężkich, nieznośnych ataków. Błąd w diecie (tłuste potrawy, spożycie alkoholu), zmiana pozycji ciała (zwiększony ból podczas leżenia na plecach) może sprowokować jego wystąpienie. Wiele osób myli bolesność z objawami zapalenia trzustki lub innymi problemami z trzustką. To wymaga czasu, a choroba postępuje stabilnie..
  • Odchudzanie. Spadek masy ciała jest spowodowany naruszeniem funkcji przewodu pokarmowego, w szczególności wchłanianiem tłuszczów, co tłumaczy się niewystarczającą produkcją odpowiednich enzymów.
  • Cukrzyca. W raku trzustki może rozwinąć się wtórna cukrzyca z powodu uszkodzenia komórek endokrynologicznych gruczołu. W takim przypadku pacjentowi może przeszkadzać pragnienie i zwiększony apetyt, a charakterystyczny wzrost poziomu glukozy zostanie określony w biochemicznym badaniu krwi..
  • Zmniejszony apetyt, a nawet niechęć do niektórych pokarmów. Najczęściej dotyczy to mięs i tłustych „ciężkich” potraw.
  • Zaburzenia stolca. Zwykle pacjenci obawiają się biegunki związanej z zaburzeniami trawienia spowodowanej niedoborem enzymu.
  • Zakrzepica. W niektórych przypadkach pierwotnymi objawami raka trzustki są zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych. W takim przypadku odnotowuje się ból, obrzęk nogi, miejscowe zaczerwienienie i wzrost temperatury dotkniętego obszaru..
  • Objawy zatrucia. Objawia się letargiem, apatią, gorączką i niechęcią do niektórych pokarmów. Objawy te są związane z ogólnoustrojowym toksycznym działaniem guza i produktów jego rozpadu na organizm..

Objawy typowe dla raka głowy trzustki:

  • Żółtaczka obturacyjna. W raku głowy trzustki guz uciska drogi żółciowe, co prowadzi do upośledzonego odpływu żółci i rozwoju żółtaczki obturacyjnej. Jeśli przeszkoda nie zostanie usunięta na czas, stan pacjenta stanie się krytyczny, a nawet może doprowadzić do śmierci..
  • Wymioty. Rozwija się w wyniku ucisku przez guz dwunastnicy.

Objawy raka trzustki i ogona:

  • Splenomegalia (powiększona śledziona).
  • Nadciśnienie wrotne. Objawia się powiększonymi żyłami przełyku i żołądka, a także wysokim ryzykiem krwawienia.

Objawy endokrynologicznych guzów trzustki [6]:

  • Insulinoma to guzy z komórek β. W nadmiarze wydzielany jest hormon insuliny, który obniża stężenie glukozy we krwi. Insulinomy prowadzą do utrzymującej się hipoglikemii (niskiego poziomu glukozy we krwi).
  • Gastrinoma to guzy z komórek G. W nadmiernych ilościach powstaje hormon gastryna, który stymuluje produkcję soku żołądkowego. Gastrinoma objawia się zespołem Zollingena-Ellisona, który charakteryzuje się zwiększonym wydzielaniem soku żołądkowego, licznymi wrzodami, utrzymującym się nasileniem objawów, których nie można skorygować lekami.
  • Vipoma (cholera trzustki) to guzy z komórek D1. Wytwarzają nadmierną ilość wazoaktywnego polipeptydu jelitowego, co ogranicza produkcję kwasu solnego w żołądku. Vipoma objawia się przewlekłą biegunką, spadkiem poziomu potasu we krwi, achlorhydrią (brak wolnego kwasu solnego w jamie żołądkowej).

Patogeneza guza trzustki

Najczęstszym guzem trzustki jest gruczolakorak śródprzewodowy. Proces jej powstawania jest wieloetapowy i obejmuje przechodzenie określonych etapów zmian morfologicznych, które określa się terminem śródnabłonkowa neoplazja trzustki (PanIN) [11]..

Wyróżnia się następujące rodzaje neoplazji przewodów:

  • PanIN 1A - brak oznak nietypowych zmian (zmiany w wyglądzie komórki, jej kształcie, rozmiarze).
  • PanIN 1B - normalny nabłonek, w którym znajdują się formacje brodawkowate.
  • PanIN 2 - w nabłonku oprócz brodawek występują oznaki atypii komórkowej.
  • PanIN 3 - rak in situ (początkowy etap wzrostu guza złośliwego).

Należy zauważyć, że dysplazja przewodowa (nieprawidłowy rozwój) jest bardzo trudna do wykrycia i niezwykle rzadko jest diagnozowana w życiu..

Jeszcze przed początkiem zmian morfologicznych w komórkach dochodzi do mutacji genetycznych. Najwcześniejszymi zdarzeniami są mutacje w genach K-ras i aktywacja genów EGFR i HER-2 / neu, które prowadzą do stymulacji różnych efektorów wewnątrzkomórkowych. Ostatecznie prowadzi to do niekontrolowanej proliferacji (namnażania komórek) i rozwoju gruczolakoraka wewnątrzprzewodowego.

Klasyfikacja i etapy rozwoju guza trzustki

W zależności od stopnia zróżnicowania komórek wszystkie guzy trzustki dzielą się na łagodne i złośliwe.

Zgodnie z opcją histologiczną:

  • Rak przewodowy (nowotwór pochodzenia nabłonkowego, który rozwija się z komórek wyściełających przewody trzustki). Jest to najczęstszy rodzaj raka trzustki. Stanowi ponad 90% wszystkich przypadków raka trzustki.
  • Guzy neuroendokrynne to nowotwory, które rozwijają się z komórek gruczołów dokrewnych znajdujących się na wysepkach Langerhansa. Obejmuje to insulinomy, glukagonomy itp..
  • Guzy groniaste - rozwijają się z komórek produkujących enzymy. Ta kategoria obejmuje na przykład vipomas.

W zależności od lokalizacji rozróżnia się następujące typy guzów:

  • Guzy głowy trzustki. Jest to ulubione miejsce raka przewodowego. W szczególności około 75% takich formacji znajduje się w głowie. Ich rozmiar może być niewielki - około 2,5-3,5 cm, ale ze względu na bliskość przewodu żółciowego mogą prowadzić do jego ucisku i rozwoju żółtaczki.
  • Guzy trzustki. Drugie miejsce pod względem rozpowszechnienia.
  • Nowotwory ogona trzustki - lokalizacja bardzo rzadka, występuje u mniej niż 7% chorych.
  • Całkowita porażka trzustki.

W raku trzustki, w zależności od rozpowszechnienia procesu, rozróżnia się 4 etapy:

  1. Guz jest ograniczony do gruczołu. W największym wymiarze ma nie więcej niż 2 cm.
  2. Guz nie przekracza 2 cm, występują oznaki uszkodzenia węzłów chłonnych lub guz jest większy niż 2 cm, nie wykracza poza gruczoł i bez oznak przerzutów.
  3. Guz do 2 cm z uszkodzeniem dwóch węzłów chłonnych lub więcej niż 2 cm, nie sięgający poza gruczoł, z uszkodzeniem jednego węzła chłonnego.
  4. Guz rozprzestrzenia się poza trzustkę, bez śladów przerzutów lub guz dowolnej wielkości z uszkodzeniem trzech lub więcej węzłów chłonnych lub obecnością odległych przerzutów w narządach wewnętrznych [7].

Powikłania guza trzustki

Najczęściej guzy trzustki zaczynają objawiać się właśnie z powikłaniami:

  • Żółtaczka obturacyjna. Jest to najczęstsze powikłanie guzów głowy trzustki. Jest to spowodowane uciskiem przewodu żółciowego. W tym przypadku pojawia się szereg charakterystycznych objawów: zażółcenie skóry, ciemnienie moczu, lekki stolec, objawy zatrucia, swędzenie. Jeśli wydalanie żółci nie jest regulowane w czasie, wiąże się to z bardzo poważnymi konsekwencjami, aż do śmierci pacjenta. Dlatego leczenie zawsze rozpoczyna się od ustąpienia żółtaczki i dopiero po ustabilizowaniu się stanu pacjenta planuje się radykalne leczenie, o ile to możliwe [3]..
  • Niedrożność jelit, która powstaje w wyniku ucisku światła jelita cienkiego przez guz. P objawia się objawami zatrucia, wymiotami, ogólnym osłabieniem, odwodnieniem itp..
  • Krwawienie i próchnica guza. Objawia się wymiotami koloru fusów, smolistymi odchodami, szybko narastającą anemią.
  • Guzy wytwarzające hormony prowadzą do rozwoju „burz hormonalnych” (wzrost stężenia jednego lub więcej hormonów wraz z rozwojem odpowiednich objawów), które nie nadają się do korekcji lekowej.

Diagnostyka guza trzustki

Wykrycie guza trzustki we wczesnych stadiach jest bardzo trudne ze względu na anatomiczne i topograficzne cechy narządu. Z reguły ukierunkowane poszukiwanie diagnostyczne rozpoczyna się po wystąpieniu objawów. Należy pamiętać, że jest niespecyficzny i podobne objawy mogą występować w innych patologiach (zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka i dwunastnicy).

Najprostszą i najtańszą metodą wykrywania raka trzustki jest USG jamy brzusznej i przestrzeni zaotrzewnowej. Bardziej czułą metodą jest endosonografia, podczas której do dwunastnicy wprowadza się sondę ultradźwiękową. Pozwala to podejść jak najbliżej trzustki i uzyskać jaśniejszy i bardziej szczegółowy obraz..

W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się następujące metody [8]:

  • CT i MRI. Metody te służą nie tylko do diagnozy, ale także do wyjaśnienia stadium choroby i planowania leczenia operacyjnego. Za ich pomocą określa się wielkość nowotworu, jego stosunek do otaczających tkanek, obecność odległych i regionalnych przerzutów.
  • Cholangiopankreatography. Badanie to jest niezbędne w celu oceny drożności trzustki i dróg żółciowych wspólnych, można je wykonać kilkoma metodami: pankreatografia - badanie rentgenowskie gruczołu po kontrastowaniu jego przewodu substancją nieprzepuszczającą promieniowania. Pankreatografia wydalnicza - kontrast jest wstrzykiwany dożylnie i wraz z przepływem krwi dociera do trzustki. Następnie wprowadza się specjalny lek, który wzmacnia funkcję wydzielniczą trzustki, a kiedy zaczyna wydzielać kontrast do przewodów, wykonuje się serię zdjęć.
  • Badanie morfologiczne tkanki nowotworowej. Dopiero po badaniu histologicznym można potwierdzić rozpoznanie. Aby to przeprowadzić, wykonuje się biopsję - usunięcie kawałka tkanki guza.
  • Angiografia to metoda kontrastowego badania naczyń krwionośnych. Konieczne jest dochodzenie, aby określić taktykę leczenia. W szczególności pozwala zaplanować radykalną operację..
  • PET-CT - pozytonowa tomografia emisyjna. Wykonywany jest przy użyciu radiofarmaceutyków, jest bardzo czułą metodą, która pozwala dokładnie ocenić rozpowszechnienie procesu nowotworowego.
  • Badania laboratoryjne. Przed rozpoczęciem leczenia należy określić markery nowotworowe CEA i CA9-19. U niektórych pacjentów poziom tych białek jest początkowo podwyższony i zmniejsza się po skutecznym leczeniu. Powtarzający się wzrost jest określany, gdy rozwija się nawrót lub gdy choroba postępuje [1].

W pierwszym etapie diagnostyki może wystarczyć TK i badanie laboratoryjne, a jeśli lekarz ma pytania dotyczące resekcji nowotworu, można zlecić rezonans magnetyczny, PET i angiografię. Wszelkie zabiegi chirurgiczne kończą się wnioskiem histologicznym - to właśnie potwierdza diagnozę.

Leczenie guza trzustki

Pierwszym krokiem w planowaniu leczenia guzów trzustki jest określenie wariantu morfologicznego raka i jego resekcyjności. W przypadku miejscowo zaawansowanego procesu, oprócz standardowej interwencji chirurgicznej, cybernóż, nanonóż, radioterapia stereotaktyczna, terapia protonowa itp..

Guzy przewodowe zwykle wymagają rozległych resekcji z usunięciem wszystkich zajętych tkanek. Częściowe usunięcie tego typu raka jest niepraktyczne ze względu na jego szybki wzrost i progresję. Ale w przypadku raka nieprzewodowego objętość operacji można zmniejszyć. W niektórych przypadkach dopuszcza się częściową resekcję guza, a nawet jego całkowite usunięcie (wyłuszczenie).

Przede wszystkim możliwość radykalnego chirurgicznego usunięcia guza przewodowego zależy od jego związku z dużymi naczyniami krwionośnymi zlokalizowanymi w tej okolicy. Jeśli guz jest resekcyjny, leczenie rozpoczyna się od operacji; w innych przypadkach chemioterapia jest wskazana na pierwszym etapie (ewentualnie w połączeniu z radioterapią). Po kilku kursach przeprowadza się drugie badanie. Jeśli guz dobrze zareagował na leczenie (nastąpił spadek jego wielkości), kwestia interwencji chirurgicznej zostaje podjęta ponownie.

Ze względu na to, że większość pacjentów z guzami trzustki jest z reguły w podeszłym wieku, leczenie tej patologii jest zawsze trudnym zadaniem [9].

Operacja

Podobnie jak w zdecydowanej większości przypadków złośliwych nowotworów narządów wewnętrznych, jedyną metodą radykalnego usunięcia guza pierwotnego trzustki jest zabieg chirurgiczny. Biorąc pod uwagę, że rozpoznanie stawiane jest zazwyczaj w zaawansowanych stadiach choroby, operacje są rozległe i wymagają częściowej resekcji sąsiednich narządów [10]:

  • Gdy nowotwór zlokalizowany jest w głowie trzustki, wykonuje się nie tylko usunięcie głowy, ale także resekcję żołądka, dróg żółciowych, dwunastnicy 12 i części jelita cienkiego.
  • Kiedy rak jest zlokalizowany w trzonie lub ogonie trzustki, cały gruczoł jest usuwany jako pojedynczy blok wraz z tkankami zaangażowanymi w proces. Próbują uratować śledzionę, ale jeśli nie jest to możliwe, również ją usuwa. Z technicznego punktu widzenia operacja ta jest łatwiejsza niż resekcja głowy trzustki, ale po całkowitym usunięciu narządu tacy pacjenci są zmuszeni do dożywotniej terapii insulinozastępczej i enzymów.

Biorąc pod uwagę dużą liczbę operacji, po nich wymagany jest plastik, który ma na celu przywrócenie drożności układu pokarmowego i dróg żółciowych. Po nim następuje wieloetapowa chemioterapia według schematu FOLFIRINOX. Potrzeba leczenia skojarzonego wynika z następujących powodów:

  • W większości przypadków rak trzustki reprezentowany jest przez gruczolakoraka przewodowego, co należy traktować jako proces pierwotnie uogólniony, tj. W momencie rozpoznania można przypuszczać obecność odległych mikroprzerzutów..
  • Przyczyną śmierci po radykalnym usunięciu guza są właśnie odległe przerzuty..

Chemoterapia

Chemioterapia raka przewodowego nie zapobiega ani rozwojowi nawrotów, ani wzrostowi przerzutów, ale wydłuża okres przeżycia wolnego od nawrotów, na pewien czas powstrzymując uogólnienie procesu [4].

W przypadku warunkowo nieoperacyjnego raka, pierwszym etapem leczenia jest chemioterapia (jeśli nie ma żółtaczki, w przeciwnym razie wykonywane są paliatywne operacje odprowadzania żółci).

Ta taktyka ma kilka zalet. Najpierw w trakcie leczenia ustala się grupę pacjentów z niekorzystnym rokowaniem, u których rozpoczyna się progresja na tle chemioterapii. W takim przypadku dalsza operacja jest niepraktyczna. Po drugie, chemioterapia przedoperacyjna pozwala na ogólnoustrojowe oddziaływanie na organizm, niszcząc mikroprzerzuty. Ma to korzystny wpływ na długość życia i jakość leczenia. Po trzecie, terapię przedoperacyjną można przeprowadzić u prawie wszystkich pacjentów. Jednocześnie po dużych operacjach dalsze leczenie jest niemożliwe u jednej czwartej pacjentów ze względu na pogorszenie ich stanu i rozwój powikłań..

Wobec faktu, że rak trzustki jest często rozpoznawany w zaawansowanym stadium, pojawia się pytanie o zapewnienie takim pacjentom opieki paliatywnej (opieka paliatywna oznacza poprawę jakości życia chorego z nieuleczalną chorobą). Na tym etapie kluczowym punktem może być wydalanie żółci. W tym celu przeprowadza się kilka rodzajów operacji:

  • Zespolenia obejściowe - z pominięciem guza tworzy się sztuczna „ścieżka”, po której żółć z wątroby przedostaje się do jelita cienkiego. Jest to dość traumatyczna i przestarzała technika, ale w niektórych przypadkach (jeśli guz jest „nieprzekraczalny” lub inne operacje nie są wykonywane w konkretnej klinice z różnych powodów) może to być opcja.
  • Stentowanie dróg żółciowych - w świetle przewodu w miejscu jego ucisku wprowadza się stent, który zachowa jego drożność.
  • Przezskórny drenaż przewodu przezwątrobowego - żółć jest usuwana na zewnątrz za pomocą drenażu, który jest zainstalowany powyżej miejsca niedrożności dróg żółciowych.

Prognoza. Zapobieganie

O rokowaniu w chorobie decyduje przede wszystkim histologiczny wariant guza. Najbardziej niekorzystna sytuacja występuje w przypadku raka przewodowego. Pięcioletnia przeżywalność tych pacjentów wynosi mniej niż 40%, pomimo agresywnego leczenia. Inne formy raka mają korzystniejszy przebieg. Nawet przy czwartym etapie do 70% pacjentów przeżywa pięcioletnią linię [2].

Nie ma konkretnych środków zapobiegających rakowi trzustki. Zasadniczo opinie ekspertów są zgodne co do konieczności rzucenia palenia, przestrzegania zasad dobrego odżywiania i ograniczenia spożycia alkoholu. Zapobiega to rozwojowi i nawrotom przewlekłego zapalenia trzustki, które z kolei jest jednym z czynników ryzyka rozwoju raka trzustki [2].

Łagodny guz trzustki

Trzustka jest złożonym narządem, w którym rozwijają się łagodne i złośliwe guzy. Łagodne nowotwory są reprezentowane przez gruczolaka, tłuszczaka (tłuszczakowatość), włókniaka (włókniakowatość). Do guzów surowiczych łagodnych należą torbiele surowicze mikrocystyczne i makrocytarne, gruczolaki surowicze lite i nowotwory surowicze. Łagodne guzy trzustki przez długi czas są bezobjawowe. Gastroenterolodzy ze Szpitala Jusupowa często znajdują je przypadkowo podczas badania pacjenta pod kątem choroby układu pokarmowego..

Lekarze traktują pacjentów indywidualnie. W przypadku braku objawów nowotworowych i oznak złośliwości, nowotwory są aktywnie monitorowane przez pacjentów przy użyciu najnowszych laboratoryjnych i instrumentalnych metod badawczych. Jeśli łagodny guz szybko powiększa się, uciska przewody trzustkowe lub ma oznaki złośliwości, stosuje się leczenie skojarzone. Chirurdzy po mistrzowsku wykonują wszystkie zabiegi chirurgiczne na trzustce. Personel medyczny zapewnia profesjonalną opiekę nad pacjentem.

Przyczyny łagodnych nowotworów trzustki

Nie ustalono przyczyn łagodnych guzów trzustki. Uważa się, że rozwijają się pod wpływem następujących czynników:

  • Patologia genetyczna predysponująca do procesów nowotworowych;
  • Niekorzystna sytuacja ekologiczna;
  • Tytoń do palenia;
  • Nadużywanie alkoholu.

Ważna rola w rozwoju łagodnych guzów trzustki, procesach zapalnych narządu, przede wszystkim przewlekłego zapalenia trzustki. Czynniki ryzyka rozwoju łagodnych nowotworów to niewłaściwe odżywianie - przewaga w diecie tłustych potraw, głównie pochodzenia zwierzęcego, brak białka, błonnika, witamin, niewłaściwa dieta (przejadanie się, brak regularnych posiłków).

Objawy łagodnych guzów trzustki

Objawy łagodnych nowotworów trzustki zależą od rodzaju guza. Nowotwory nieaktywne hormonalnie są zwykle wynikiem diagnostycznym. Nie wykazują żadnych objawów, dopóki nie zostaną osiągnięte znaczne rozmiary i ucisk sąsiednich narządów, rozciągnięcie torebki trzustkowej lub zaburzenie przepływu krwi. Zwykle takie nowotwory są wykrywane przez lekarzy podczas instrumentalnej diagnostyki innych chorób..

Od guzów złośliwych odróżniają je następujące objawy: brak objawów klinicznych (w tym objawy zespołu intoksykacji - zmęczenie, osłabienie, nudności, utrata apetytu, niska temperatura ciała), powolny wzrost przy prawidłowym poziomie markerów nowotworowych we krwi.

Gdy łagodny guz trzustki uciska duże rozmiary sąsiednich narządów, możliwy jest zespół bólowy. Pacjenci skarżą się na uporczywe bóle, które nasilają się wraz ze zmianą pozycji ciała. Ich lokalizacja zależy od lokalizacji łagodnej formacji.

Guzy głowy trzustki objawiają się bólem w prawym podżebrzu i okolicy nadbrzusza, korpusu narządu - w górnej części brzucha, ogonie - w okolicy lędźwiowej i lewym podżebrzu. Guz może uciskać trzustkę lub wspólne drogi żółciowe. W takim przypadku pojawiają się oznaki żółtaczki obturacyjnej:

  • Żółtaczka (zażółcenie) twardówki i skóry;
  • Swędzący;
  • Pojawienie się ciemnego koloru moczu;
  • Przebarwienia kału.

Jeśli jakakolwiek część jelita zostanie ściśnięta, może dojść do niedrożności jelit.

Łagodne guzy trzustki wytwarzające hormony mają określone cechy. Są określane przez wydzielany hormon. Insulomy produkują g insuliny. Ten hormon wpływa na poziom glukozy we krwi. Gastrinoma (łagodny guz trzustki wytwarzający gastrynę, który rozwija się z komórek wysepek Langerhansa) objawia się rozwojem wielu wrzodów żołądka i dwunastnicy opornych na farmakoterapię. Pacjenci odczuwają silny ból w okolicy nadbrzusza. Martwią się kwaśnym odbijaniem, zgagą.

Ze względu na nadmierną produkcję gastryny do światła przewodu pokarmowego dostaje się duża ilość kwasu solnego. Prowadzi to do upośledzenia motoryki jelit, uszkodzenia jego błony śluzowej i upośledzenia procesów wchłaniania.

Glucagonoma objawia się objawami wzrostu poziomu glukozy we krwi:

  • Znaczna utrata wagi;
  • Pojawienie się nekrolitycznego rumienia wędrującego (czerwono-brązowa wysypka na różnych częściach ciała, głównie w pachwinie, biodrach, pośladkach);
  • Złuszczanie skóry;
  • Uszkodzenie błon śluzowych (zapalenie dziąseł, jamy ustnej, pochwy).

Na tle glukagonomii może rozwinąć się cukrzyca. Jego charakterystyczne cechy to dość szybkie osiągnięcie kompensacji i rzadki rozwój kwasicy ketonowej, nefropatii i angiopatii (uszkodzenie nerek i naczyń).

Rozpoznanie łagodnych guzów trzustki

Lekarze ze Szpitala Jusupowa ustalają ostateczną diagnozę na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego niektórych łagodnych guzów, wyników instrumentalnych i histologicznych metod badawczych. Konsultacja z gastroenterologiem pozwala zasugerować rodzaj guza, dowiedzieć się, jak dawno pojawiły się objawy i czy postępują.

Biochemiczne badanie krwi w przypadku glukagonomy i izolomy potwierdza zmianę stężenia glukozy we krwi. Definicja markerów nowotworowych jest obowiązkowa: antygen rakowo-płodowy, CA 19-9. Ich poziom w przypadku łagodnego charakteru choroby nie ulega zwiększeniu.

Najbardziej pouczającymi metodami diagnozowania łagodnych guzów trzustki w gastroenterologii są badania instrumentalne. Lekarze ze szpitala Jusupow przeprowadzają badanie ultrasonograficzne narządów jamy brzusznej w celu wizualizacji formacji, określenia wielkości guza i stanu regionalnych węzłów chłonnych. Bardzo pouczające metody badawcze to obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego i tomografia komputerowa. Pozwalają wykryć małe, łagodne guzy trzustki.

Aby określić łagodne guzy trzustki z wieloma zmianami, scyntygrafia jest wykonywana w szpitalu Jusupow. Do organizmu wstrzykuje się leki radioaktywne, które są aktywnie gromadzone przez komórki nowotworowe. Ich promieniowanie jest utrwalone na zdjęciu. Jeśli podejrzewa się naczyniaka trzustki, lekarze wykonują angiografię, aby ocenić przepływ krwi w formacji i jego związek z krążeniem ogólnoustrojowym. W celu zbadania budowy histologicznej nowotworu, odróżnienia go od guzów złośliwych, chirurdzy wykonują biopsję punkcyjną trzustki, a następnie badanie morfologiczne biomateriału.

Leczenie łagodnych guzów trzustki

Leczenie nowotworów trzustki o łagodnym charakterze jest wyłącznie chirurgiczne. Chirurdzy w Szpitalu Jusupow wykonują złuszczanie (wyłuszczenie) guza. Resekcję głowy gruczołu lub ogona wykonuje się w obecności nowotworu w odpowiednim odcinku narządu. Jeżeli w okolicy głowy gruczołu zlokalizowany jest duży guz, który powoduje zaburzenia odpływu żółci, wykonuje się resekcję trzustki i dwunastnicy - usuwa się nowotwór wraz z częścią gruczołu i dwunastnicy). Skuteczną metodą leczenia naczyniaka trzustki jest selektywna embolizacja tętnicy - blokowanie dopływu krwi do formacji wolumetrycznej.

W przypadkach, w których nie można przeprowadzić radykalnej operacji z wieloma łagodnymi guzami trzustki wytwarzającymi hormony, lekarze ze szpitala Jusupow prowadzą leczenie objawowe. W przypadku insulinoma i glukagonoma endokrynolodzy przepisują leki normalizujące poziom glukozy we krwi. Wraz z rozwojem epizodów hipoglikemii i hiperglikemii odpowiednią korektę przeprowadza się za pomocą roztworów glukozy lub insuliny.

Terapia dietetyczna jest obowiązkowa. Szefowie kuchni szpitala w Jusupowie przygotowują dietetyczne posiłki z wysokiej jakości produktów. Ich właściwości organoleptyczne nie odbiegają od domowej kuchni.

W leczeniu gastrinoma stosuje się leki hamujące nadmierne wydzielanie żołądka (ranitydyna, omeprazol, famotydyna). W ciężkich przypadkach chirurdzy wykonują wycięcie gastrinoma z gastrektomią (aby zapobiec nawrotom spowodowanym niepełnym usunięciem nowotworu).

Gruczolak trzustki

Poważne cystadenomy trzustki mogą wystąpić w każdym wieku, ale częściej występują u osób starszych. W większości przebiegają bezobjawowo. Jeśli narośl występuje w głowie trzustki, może zakłócać przepływ żółci.

Średnia średnica nowotworów surowiczych wynosi około czterech centymetrów. Znajdują się w trzustce. Guz ma wygląd odgraniczonego i dobrze zróżnicowanego od otaczających tkanek trzustki formacji wolumetrycznej. Surowicze, łagodne guzy trzustki są częściowo otorbione, zraziki złożone z niezliczonych małych cyst. W większych gruczolakach trzustki można zauważyć zwapnienia.

Łagodne gruczolaki trzustki wewnątrzwydzielniczej występują znacznie rzadziej niż inne guzy trzustki. Około 60% wszystkich guzów wewnątrzwydzielniczych trzustki wydziela insulinę. Objawia się to zespołem hipoglikemii:

  • Zwiększona potliwość;
  • Drżenie;
  • Ataki silnej słabości;
  • Okresowa utrata przytomności.

Najczęściej gruczolaki występują w ogonie i trzonie trzustki. Znajdują się pod kapsułą. Wielkość formacji może wahać się od kilku milimetrów do 3-6 cm średnicy. Guz jest zaokrąglony, pokryty cienką torebką. Konsystencja zmian może być twarda lub miękka.

Wyróżnia się następujące warianty mikroskopowej budowy gruczolaków trzustki utworzonych z komórek wysp trzustkowych:

  • Miąższowe (rurkowate, lite, beleczkowate, chrupiące, gruczolakowate, perycytyczne);
  • Włóknisty (z hialinozą lub amyloidozą);
  • Angiomatyczny;
  • Mieszany.

Z natury wytwarzanego hormonu gruczolaki trzustki dzielą się na 3 grupy:

  • Ortoendokrynne - wydzielające hormony, które są charakterystyczne dla fizjologicznej funkcji wysp (insulinoma, glukagonoma);
  • Paraendokrynne - wytwarzają hormony, zarówno charakterystyczne, jak i nietypowe dla prawidłowych komórek endokrynologicznych (corticotropinoma, gastrinoma, vipoma, nowotwory stymulujące melanocyty);
  • Polyendocrine - ich komórki wytwarzają jednocześnie kilka hormonów.

Umiejscowienie gruczolaka w trzustce jest określane przez lekarzy ze Szpitala Jusupowa za pomocą angiografii, echografii i tomografii komputerowej. Przy niewielkim rozmiarze łagodnego guza chirurdzy przeprowadzają jego wyłuszczenie. Jeśli nowotwór jest duży lub podejrzewa się wiele guzów, wycina się część trzustki. Jeśli podejrzewasz łagodny guz trzustki, umów się telefonicznie na wizytę u gastroenterologa.

Guz trzustki

Guz trzustki to nowotwór o różnym stopniu zróżnicowania komórkowego, utworzony z komórek endokrynologicznych lub zewnątrzwydzielniczych. Guzy łagodne z reguły nie powodują żadnych niedogodności, dopóki nie osiągną określonej wielkości, w przeciwieństwie do nich złośliwe wywołują zatrucie, ściskają otaczające naczynia, nerwy, narządy.

Formacja patologiczna może powstać w dowolnej części gruczołu, ale w większości przypadków rozwijają się nowotwory zewnątrzwydzielnicze. Spośród nich jest więcej nowotworów złośliwych, w 9 na 10 przypadków jest to gruczolakorak dróg żółciowych. Guzy o łagodnym charakterze są rzadkie i zwykle rozwijają się z komórek wytwarzających enzymy trawienne lub przewody liniowe (cystadenoma).

Formacje, które wyrosły z komórek Langerhansa (komórek endokrynologicznych), mogą wytwarzać hormony. Nowotwory, które syntetyzują hormony, mają najbardziej uderzające objawy kliniczne, ponieważ wytwarzają wiele substancji biologicznie czynnych i powodują zmianę poziomu hormonów.

Jak pokazują badania, choroby onkologiczne trzustki u kobiet są 2 razy częstsze (w porównaniu z mężczyznami) i to głównie osoby w wieku 35–50 lat chorują. Przyczyny pojawienia się guza nie zostały wyjaśnione. Eksperci sugerują, że ważne są cechy genetyczne prowokujące procesy nowotworowe, a także niekorzystne środowisko, takie złe nawyki, jak palenie i nadmierne spożycie alkoholu..

Za jedną z przyczyn powstawania nieprawidłowych komórek uważa się przewlekłe zapalenie gruczołu, dlatego ryzyko raka trzustki wzrasta. Czynniki ryzyka obejmują również niewłaściwe odżywianie (wysokie spożycie tłuszczów zwierzęcych, brak błonnika, białka, witamin, przejadanie się, brak harmonogramu posiłków).

  1. Rodzaje guzów
  2. Jak objawia się choroba
  3. Potwierdzenie diagnozy
  4. Leczenie

Rodzaje guzów

Wszystkie nowotwory dzielą się na wysoce zróżnicowane i niezróżnicowane. Te pierwsze nazywane są łagodnymi, ponieważ nie wywołują przerzutów i nie powodują zespołu intoksykacji, drugie są złośliwe.

Ponadto klasyfikacja guzów trzustki oddziela formacje według lokalizacji, histologii i zaburzeń czynnościowych. Edukacja może być zlokalizowana w dowolnej części gruczołu (głowa, ciało, ogon, przewody, komórki produkujące hormony), w niektórych przypadkach lokalizacja może nie zostać określona.

W 8 na 10 przypadków formacja na trzustce powstaje z komórek tkanki nabłonkowej (groniastych, endokrynologicznych, przewodowych). Tkanki nienabłonkowe, naczynia krwionośne są również zdolne do wzrostu, czasami stwierdza się guzy o genezie dysontogenetycznej lub przerzutowej.


Objawy zależą od umiejscowienia nowotworu i jego rodzaju

Guzy, które wyrosły z komórek groniastych o łagodnym charakterze, nazywane są gruczolakami, a z natury złośliwymi - rakiem z komórek groniastych. Nowotwory z powierzchownej warstwy komórek przewodów, które są łagodne, nazywane są cystadenoma, a złośliwe obejmują gruczolakoraka, raka anaplastycznego, płaskonabłonkowego i włóknistego.

Formacje endokrynologiczne (vipoma, gastrinoma, insulinoma) są zdolne do wzrostu z komórek endokrynologicznych, są również rozproszone (rakowiaki). W zależności od stopnia zróżnicowania komórek istnieją formacje niskie, średnie i silnie zróżnicowane. Wyróżnia się również guzy endokrynologiczne, których pochodzenie jest niejasne lub mieszane, mucocarcinods, niezróżnicowane nowotwory, formacje podobne do guzów.

Guzy trzustki w większości przypadków nie powodują żadnych stanów patologicznych, ale niektóre mogą powodować pogorszenie funkcji trzustki, prowadzące do zwiększonej produkcji enzymów i hormonów lub odwrotnie, do hipoglikemii lub hiperglikemii, biegunki, achlorhydrii, zespołu Zespół Zollingera-Ellisona lub Wernera-Morrisona, zwiększone wydzielanie serotoniny.

Rzadko rozpoznaje się łagodne, rzekomo-brodawkowe, nienabłonkowe i limfoidalne formacje, a tylko kilkakrotnie opisano cystadenocarcinoma, płaskonabłonkowy i trąbkowy. Wzrosty aktywne hormonalnie z reguły są oddzielone od normalnych tkanek i występują tylko w 0,3% przypadków, a tylko u jednej na 4 osoby nie będzie to insulinoma.

Potwierdzenie złośliwego guza wytwarzającego hormony jest możliwe tylko dzięki obecności hematogennych przerzutów, które najczęściej rozwijają się w wątrobie.

Łagodne formacje trzustki obejmują naczyniaka krwionośnego (ma strukturę naczyniową), tłuszczaka (z komórek tłuszczowych), włókniaka (z fibryny), mięśniaka gładkokomórkowego (z włókien mięśniowych), nerwiaka (z komórek znajdujących się w osłonce nerwów). Te formacje nie powodują objawów klinicznych, dopóki nie urosną i nie zaczną mechanicznie ściskać sąsiednich struktur.

Jak objawia się choroba

Większość nowotworów nie daje żadnych objawów przez długi czas. Jeśli pojawi się klinika, wówczas następujące objawy wskazują na łagodny charakter formacji: brak raka trzustki w historii rodziny, objawy kliniczne nie są wyraźne, nie ma oznak zatrucia nowotworem (osłabienie, nudności, niska gorączka, zmniejszony apetyt), formacja wzrasta powoli.


Najczęściej guzy nowotworowe tworzą się w przewodach trzustkowych

Gruczolaki trzustki nie mają objawów klinicznych, stwierdza się je głównie podczas operacji lub badania instrumentalnego (USG, CT, MRI). Cystadenocarcinoma i cystadenoma mogą rosnąć tak duże, że mogą być widoczne lub wyczuwalne przez ścianę brzucha.

W tym samym czasie klinika nie pojawia się przez długi czas, a objawy pojawiają się dopiero w późniejszych etapach ze względu na fakt, że formacja zaczyna ściskać kanały otaczające włókna nerwowe, naczynia krwionośne i jelito. Jeśli guz uciska sąsiednie narządy, mogą wystąpić bóle, ciągłe bóle, które nasilają się wraz ze zmianą postawy, ich epicentrum zależy od lokalizacji formacji.

Co pokazuje badanie MRI trzustki??

Jeśli formacja na głowie gruczołu, wówczas ból pojawia się w prawym podżebrzu lub w okolicy procesu w kształcie miecza, jeśli formacja znajduje się na ciele narządu, wówczas nieprzyjemne odczucia są zlokalizowane w górnych ćwiartkach brzucha, gdy jest w ogonie, wtedy ból jest odczuwany w lewym podżebrzu lub w dolnej części pleców.

Jeśli guz uciska duże przewody, rozwija się żółtaczka (żółtaczka i twardówka, pojawia się swędzenie, mocz ciemnieje, a kał staje się jasny). Jeśli formacja ściska jelita, istnieje możliwość wystąpienia niedrożności jelit.

Najbardziej uderzająca symptomatologia w guzach aktywnych hormonalnie. W przypadku insulinoma poziom insuliny we krwi stale się zwiększa, co prowadzi do hipoglikemii, która objawia się osłabieniem, nadmierną potliwością, tachykardią, zawrotami głowy i drażliwością. Jeśli cukier jest za niski, może rozwinąć się śpiączka hipoglikemiczna..

W przypadku gastrinoma powstaje zespół Zollingera-Ellisona (zwiększona produkcja soku żołądkowego, wrzody trawienne), a pacjenci skarżą się na silny ból w nadbrzuszu, odbijanie kwasu, zgagę. W związku ze zwiększoną produkcją nieżytu żołądka syntetyzuje się dużo kwasu solnego, co powoduje zaburzenia w pracy jelita, uszkadza jego błonę śluzową i pogarsza się funkcja wchłaniania.

Glucagonomas powodują wzrost poziomu cukru we krwi, a co za tym idzie znaczny spadek masy ciała, czerwonobrązową wysypkę na ciele, złuszczanie skóry, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pochwy. Cukrzyca może rozwinąć się z powodu guza.

Vipomy powodują pojawienie się zespołu Wernera-Morrisona (biegunka, achlorhydria, hipokaliemia). Rakowiak objawia się hiperserotoninemią i zespołem rakowiaka (uderzenia gorąca, biegunka, bóle spastyczne, dysfunkcja prawych zastawek serca).

Złośliwe guzy przewodowe powodują objawy dopiero w późniejszych stadiach choroby. Charakteryzują się powszechnymi objawami i przejawami spowodowanymi zakłóceniem pracy sąsiednich narządów. Objawy ogólne powstają w wyniku zatrucia i objawiają się bólem brzucha, utratą masy ciała, anemią, osłabieniem, brakiem apetytu, osłabieniem, temperaturą włókienek.

Kiedy formacja wpływa na sąsiednie tkanki i narządy, pojawiają się odpowiednie objawy. Tak więc, jeśli występuje ucisk naczyń, rozwija się wodobrzusze, gdy wspólny przewód żółciowy i wspólny przewód żółciowy nakładają się, pojawia się żółtaczka i niewydolność zewnątrzwydzielnicza, oznaki uszkodzenia żołądka.


Możliwe jest określenie rodzaju edukacji dopiero po badaniu histologicznym.

Nowotworowy guz głowy trzustki najczęściej objawia się jedynie żółtaczką obturacyjną, która rozwija się bez napadu ostrego bólu brzucha. Żółtaczka postępuje stopniowo i jest uzupełniana silnym świądem skóry. Tylko jedna trzecia pacjentów z rakiem głowy odczuwa ból brzucha.

Rak w ciele lub ogonie powoduje objawy kliniczne dopiero w późnym stadium choroby. Pacjenci obawiają się silnego bólu w okolicy nadbrzusza i pleców, który nasila się w pozycji leżącej i nieco zmniejsza w pozycji siedzącej lub pochylonej. Ucisk żyły śledzionowej może spowodować zakrzepicę, w wyniku której rozwija się splenomegalia lub żylaki przełyku..

W przypadku śródprzewodowego guza śluzowego (formacja zawiera śluz) dochodzi do torbielowatego rozszerzenia głównego i / lub bocznego przewodu trzustkowego, co jest spowodowane nadciśnieniem trzustkowym. Wiodącym objawem klinicznym u takich pacjentów jest ból obręczy o różnym nasileniu w nadbrzuszu, rzadko pacjenci wskazują na utratę masy ciała, osłabienie, wzdęcia i utratę apetytu..

Potwierdzenie diagnozy

Naruszenie trzustki jest wykrywane za pomocą biochemicznego badania krwi, koprogramu, esophagogastroduodenoskopii. W wykryciu nowotworu pomogą nieinwazyjne metody diagnostyczne: gastrografia, dwunastnica, pankreatocholongiografia rezonansu magnetycznego oraz tomografia gruczołu i dróg żółciowych.

Metodami tymi można zidentyfikować guz o średnicy od 2 mm do 20 cm, dodatkowo przeprowadza się badania laboratoryjne w celu określenia poziomu hormonów i produktów ich rozpadu (adrenalina, serotonina, gastryna, norepinefryna, kortyzol, insulina, glukagon, somatostatyna i inne), a także specyficzne markery nowotworowe (CA19-9, CA 50, CEA, CA 242).

Aby określić charakter guza, stosuje się metody inwazyjne:

  • endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna;
  • celiakografia;
  • przezskórną cholangiografię przezwątrobową;
  • biopsja trzustki;
  • laparoskopia.

Diagnozę różnicową przeprowadza się między guzem trzustki, przewlekłym zapaleniem trzustki, guzami pozaotrzewnowymi poza narządami, nowotworami krezki jelita, perforacją owrzodzenia sąsiedniego narządu, torbielą trzustki, tętniakiem dużych naczyń, zmianami pasożytniczymi (bąblowica i mukowiscydoza).

Leczenie

Leczenie łagodnych nowotworów wymaga operacji. W celu usunięcia nowotworu wykonuje się resekcję dystalną, wycięcie części trzustki wraz z dwunastnicą, resekcję głowy lub wyłuszczenie (złuszczenie) narośli trzustki.

Po usunięciu materiał pobierany jest do badania histologicznego w celu wyjaśnienia rodzaju formacji. W przypadku lokalizacji dużego, łagodnego guza w okolicy głowy gruczołu i upośledzonego wydzielania żółci, lekarze wykonują resekcję trzustki i dwunastnicy, w której formacja jest wycinana wraz z częścią gruczołu i dwunastnicy.


Markery nowotworowe to specyficzne substancje, które komórki rakowe lub normalne tkanki uwalniają w odpowiedzi na inwazję komórek rakowych

Wraz z proliferacją tkanki naczyniowej przeprowadza się selektywną embolizację tętnic, po czym odcina dopływ krwi do guza. Jeśli wzrost występuje w głowie lub ogonie gruczołu, odpowiedni obszar jest usuwany. W przypadku guzów wytwarzających wiele hormonów nie zawsze jest możliwe wykonanie interwencji chirurgicznej, w tym przypadku konieczne jest leczenie objawowe.

W przypadku glukagonomy i insulinoma przepisywane są leki normalizujące poziom cukru, zdecydowanie zalecana jest dieta. W leczeniu gastrinoma przepisuje się leki hamujące wydzielanie żołądka (ranitydyna, omeprozol, famotydyna). W ciężkich przypadkach gastrinoma jest usuwany wraz z żołądkiem.

Jeśli guz jest złośliwy, lekarz wybierze najbardziej odpowiednią metodę leczenia na podstawie obrazu klinicznego..

W przypadku gastrinoma wykonuje się gastrektomię, wybiórczą wagotomię, resekcję trzustki i dwunastnicy. W przypadku powstania złośliwego rakowiaka lub hormonalnie czynnego raka zlokalizowanego w głowie trzustki wykonuje się resekcję trzustki i dwunastnicy, w której pozostaje odźwiernikowy odcinek żołądka.

Schemat leczenia nowotworów złośliwych obejmuje dodatkowo radioterapię i pilichemoterapię. Są konieczne, jeśli wysoki wskaźnik proliferacji, aktywna produkcja hormonów, przerzuty guza.

Konieczne jest leczenie paliatywne (objawowe) w celu przywrócenia odpływu żółci i enzymów, wyeliminowania zapalenia dróg żółciowych oraz poprawy stanu i jakości życia pacjenta. W tym celu wykonuje się drenaż zewnętrzny dróg żółciowych, drenaż przezskórny przewodów żółciowych, cholecystektomię, endoskopowe stentowanie przewodu żółciowego wspólnego, bougienage endoskopowe i inne..

Prognozy dotyczące powstania złośliwego guza są niekorzystne, co wiąże się z bezobjawowym przebiegiem i późnym wykryciem guza. Całkowite usunięcie raka jest możliwe tylko u 10% pacjentów, u 50% osób następuje nawrót, a prawie u wszystkich pacjentów z przerzutami odległymi w następnym roku. W przypadku guzów łagodnych rokowanie jest korzystne, ponieważ w 90% przypadków pacjenci są całkowicie wyleczeni.

Guz trzustki może być łagodny lub złośliwy. Małe guzy w większości przypadków są bezobjawowe, a nacieki powyżej 5 cm wywołują tępy, trwały ból brzucha, zaburzenia dyspeptyczne, zaburzenia stolca, które są spowodowane współistniejącym przewlekłym zapaleniem trzustki.

Jeśli guz znajduje się w głowie gruczołu, uciska dwunastnicę, wspólny przewód żółciowy, co powoduje żółtaczkę obturacyjną. Jeśli formacja jest złośliwa, do wskazanych objawów dodaje się oznaki zatrucia nowotworem (osłabienie, utrata apetytu, gorączka).

Rozpoznanie rodzaju nowotworu możliwe jest dopiero po zbadaniu morfologicznym wycinka biopsji. Patologię leczy się tylko chirurgicznie. Jeśli guz jest nieoperacyjny, należy go leczyć metodami zachowawczymi..

Rak trzustki

Informacje ogólne

Trzustka jest narządem układu pokarmowego człowieka, który jednocześnie pełni funkcję zewnątrzwydzielniczą (wydziela enzymy trawienne) i wewnątrzwydzielniczą (synteza hormonów - insuliny, glukagonu, somatostatyny, peptydu trzustkowego). Złośliwe guzy tego narządu mogą być zlokalizowane w rejonach endokrynologicznych i zewnątrzwydzielniczych, a także w nabłonku przewodów, tkance limfatycznej i łącznej. Kod raka trzustki według ICD-10 - C25. Anatomicznie gruczoł składa się z części - głowy, ciała, ogona. Podpozycje ICD-10 obejmują procesy zlokalizowane w różnych działach i mają kody od C25.0 do C25.8. Jeśli weźmiemy pod uwagę anatomiczną lokalizację procesu nowotworowego, wówczas ponad 70% wszystkich złośliwych guzów gruczołu znajduje się w głowie. Jest to choroba osób starszych - największa zachorowalność występuje w wieku 60-80 lat, bardzo rzadko w wieku 40 lat. Mężczyźni chorują 1,5 raza częściej. Choroba występuje częściej u osób spożywających pokarmy bogate w węglowodany i tłuste. Osoby z cukrzycą podwajają ryzyko zachorowania na tę chorobę.

Rak trzustki pozostaje najbardziej agresywny i charakteryzuje się wyjątkowo niską przeżywalnością pacjentów. Wynika to z faktu, że nowotwór złośliwy przebiega bezobjawowo, jest trudny do zdiagnozowania i wcześnie daje przerzuty do węzłów chłonnych, płuc i wątroby, a także szybko rozprzestrzenia się wzdłuż przestrzeni okołonerwowych i rozrasta się do dwunastnicy i okrężnicy, żołądka i dużych naczyń. U 52% pacjentów jest wykrywany na późniejszych etapach - w momencie rozpoznania są już przerzuty do wątroby. Wczesna diagnoza jest często niemożliwym zadaniem. Nawet przy regularnych badaniach USG nie zawsze można wykryć raka na wczesnym etapie..

W ciągu ostatnich 40 lat nastąpił niewielki postęp w diagnostyce i leczeniu, który poprawiłby tę sytuację. Mimo udoskonalenia metody operacyjnej i wykonywania operacji rozszerzonych nie wykazują one korzyści na etapach wykrywania tej choroby. Pomimo rzadkiego występowania (w porównaniu z chorobami złośliwymi o innych lokalizacjach - płuc, żołądka, prostaty, okrężnicy i piersi) śmiertelność z powodu raka trzustki zajmuje czwarte miejsce na świecie. W związku z tym badania mają na celu znalezienie metod wczesnej diagnostyki i najskuteczniejszej chemioterapii..

Patogeneza

Wiadomo, że przewlekłe zapalenie trzustki zwiększa ryzyko raka trzustki 9-15 razy. Główną rolę w rozwoju zapalenia trzustki i raka odgrywają komórki gwiaździste gruczołu, które tworzą zwłóknienie i jednocześnie stymulują onkogenezę. Komórki gwiaździste, wytwarzające macierz zewnątrzkomórkową, aktywują niszczenie komórek gruczołowych i zmniejszają produkcję insuliny przez komórki β. Jednocześnie zwiększają onkogenne właściwości komórek macierzystych, stymulując powstawanie raka trzustki. Ciągła aktywacja komórek gwiaździstych zaburza homeostazę tkanek otaczających guz, co stwarza podstawę do inwazji komórek rakowych do sąsiednich narządów i tkanek..

Otyłość jest kolejnym czynnikiem onkogenezy. Z otyłością niewątpliwie cierpi trzustka. Tłuszcz trzewny jest aktywnym narządem wydzielania wewnętrznego, który wytwarza adipocytokiny. W oporności na insulinę stłuszczenie i cytokiny zapalne powodują dysfunkcję narządów. Zwiększony poziom wolnych kwasów tłuszczowych powoduje stany zapalne, niedokrwienie, zwłóknienie narządów i ostatecznie raka.

Udowodniono następującą sekwencję zmian w trzustce - stłuszczenie bezalkoholowe, następnie przewlekłe zapalenie trzustki i rak. U pacjentów szybko rozwija się kacheksja, która jest związana z rozregulowaniem hormonów greliny i leptyny pod wpływem tych samych cytokin. Jeśli weźmiemy pod uwagę mutacje genów, to od pojawienia się pierwszych oznak mutacji do powstania nieinwazyjnego guza może minąć 10 lat, a następnie 5 lat zajmuje zmiana nieinwazyjnego guza w inwazyjny i rozwój postaci przerzutowej. A potem proces onkologiczny postępuje szybko, prowadząc do niekorzystnego wyniku w ciągu 1,5-2 lat.

Klasyfikacja guzów trzustki

Wszystkie guzy gruczołu dzielą się na nabłonkowe (95%) i neuroendokrynne (5%). Z kolei guzy nabłonkowe to:

  • Łagodny (rzadko) Należą do nich: torbielakogruczolak surowiczy i śluzowy, dojrzały potworniak i gruczolak wewnątrzprzewodowy.
  • Borderline (rzadko diagnozowana, ale ma potencjał złośliwy). Należą do nich: śluzowy torbielakogruczolak z dysplazją, guz rzekomy brodawkowaty lity i guz wewnątrzprzewodowy z umiarkowaną dysplazją.
  • Złośliwy.

Złośliwe obejmują:

  • Surowicze i śluzowe cystadenocarcinomas.
  • Gruczolakoraki przewodowe.
  • Pankreatoblastoma.
  • Rak z komórek groniastych.
  • Gruczolakorak mieszanych komórek.
  • Rak brodawkowato-śluzowy wewnątrzprzewodowy.

Najczęstszym nowotworem złośliwym jest gruczolakorak przewodowy, który jest bardzo agresywnym nowotworem. Rak w 75% przypadków rozwija się w głowie. Reszta przypadków dotyczy tułowia i ogona.

Rak głowy trzustki u 83% pacjentów ma charakterystyczne objawy - żółtaczkę i swędzenie. Ponadto połowa pacjentów dochodzi do terminalnego stadium żółtaczki, któremu często towarzyszą objawy niedrożności dwunastnicy. W zależności od etapu możliwe jest wykonanie radykalnej operacji usunięcia guza. Wykonuje się go, jeśli średnica guza nie przekracza 2 cm, ale nawet po radykalnych operacjach przeżywalność na następne 5 lat obserwuje się tylko u 3-5% pacjentów. Jedna interwencja chirurgiczna nie daje dobrych efektów, dlatego uzupełnia ją chemioradioterapia, która zwiększa przeżycie.

Operacje paliatywne, które mają na celu złagodzenie stanu z możliwością radykalnego leczenia, wykonywane są przy miejscowo zaawansowanym nieoperacyjnym raku głowy i zapewniają tworzenie różnego rodzaju zespoleń. Głównymi kryteriami nieoperacyjności guza głowy są jego połączenie z naczyniami krezkowymi, naciekanie pnia trzewnego i tętnicy wątrobowej. U osób starszych w obecności stadiów III-IV wykonuje się najmniej traumatyczną operację - cholecystogastrostomię.

Etapy raka trzustki

  • Stopień IA: T1 (we wczesnym stadium guz w obrębie gruczołu ma do 2 cm wielkości, to znaczy guz można wykryć), N0 (brak regionalnych przerzutów), M0 (brak odległych przerzutów).
  • Stadium IB: T2 (guz głowy w obrębie gruczołu, ale większy niż 2 cm), N0 (brak regionalnych przerzutów) M0 (brak odległych przerzutów).
  • Stadium IIA: T3 (guz poza gruczołem: rozprzestrzenił się do dwunastnicy, przewodu żółciowego, żyły wrotnej, ale tętnica krezkowa nie jest zajęta), N0, M0 - brak przerzutów regionalnych i odległych. Guz jest operacyjny, ale u 80% pacjentów po operacji dochodzi do nawrotu.
  • Stopień IIB: T1-3 (wielkość guza i częstość występowania mogą być takie jak na poprzednich etapach, N1 (przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych), M0 (brak przerzutów odległych).
  • Stopień III: T4 (guz rozprzestrzeniający się do pnia trzewnego i tętnicy krezkowej górnej), dowolny N i brak przerzutów odległych - M0.
  • 4. stadium raka trzustki - dowolny guz, jakiekolwiek N i odległe przerzuty —M1. Operacja nie jest wskazana, stosowane są inne metody leczenia.

Łagodne zmiany to:

  • Surowicze cystadenomy, które mają minimalne ryzyko złośliwości, bardzo powolny wzrost, znajdują się w dowolnej części gruczołu i bardzo rzadko komunikują się z przewodem. Ten typ łagodnych guzów rozpoznaje się u kobiet w wieku 50-70 lat..
  • Torbiele retencyjne i torbiele rzekome. Obie odmiany występują po 45-60 latach. Jeśli torbiele retencyjne znajdują się w głowie gruczołu, wówczas lokalizacja w ciele i ogonie jest charakterystyczna dla torbieli rzekomych.
  • Guzy lite pseudopapilarne są rzadkie, zlokalizowane w dowolnym miejscu w gruczole, rzadko komunikują się z przewodem i rozwijają się u młodych kobiet w wieku 20-40 lat.

Wśród guzów łagodnych najczęściej występuje gruczolak. Istnieją następujące warianty histologiczne:

  • acinar - przypomina strukturę gruczołów zewnątrzwydzielniczych;
  • neuroendokrynne;
  • przewodowy - pochodzi z nabłonka przewodów.

Pod względem morfologii gruczolak zrazikowy przypomina komórki groniaste, które wytwarzają enzymy trzustkowe. Składa się z cyst różnej wielkości, jest bardzo rzadki i częściej zlokalizowany na głowie, znacznie rzadziej na tułowiu i ogonie. Wielkość tych guzów może wynosić od milimetrów do 10-20 cm.

Najczęściej są bezobjawowe. Pomimo znacznych rozmiarów stan ogólny pacjenta pozostaje zadowalający. Tylko duże gruczolaki ściskają pobliskie narządy i są wyczuwalne przez ścianę brzucha. Kiedy przewody trzustki i przewodu żółciowego są ściśnięte, rozwija się zapalenie trzustki, żółtaczka, zapalenie dróg żółciowych. Jeśli guz jest aktywny hormonalnie, objawy kliniczne będą zależeć od wydzielania jednego lub drugiego hormonu. Guz jest wykrywany za pomocą ultradźwięków i tomografii komputerowej.

Nowotwór neuroendokrynny występuje tylko w 2% przypadków. W wyniku badań co piąta osoba z guzem neuroendokrynnym ma genetyczne predyspozycje do raka, ponieważ guzy te zawierają duży odsetek mutacji linii germinalnej. Chorzy z takimi guzami mają lepsze rokowanie, jednak guzy te są niestabilne - możliwy jest powolny wzrost i szybkie przerzuty..

Niektóre rodzaje cyst są bardzo podatne na nowotwory złośliwe i są klasyfikowane jako graniczne. W związku z tym śluzowe formacje torbielowate i wewnątrzprzewodowe brodawkowate formacje śluzowe są uważane za stany przedrakowe. Te ostatnie są zlokalizowane najczęściej w głowie i występują u osób starszych. Jakie objawy najczęściej wskazują na złośliwość?

  • obecność węzłów ciemieniowych w gruczole;
  • wielkość torbieli jest większa niż 3 cm;
  • powiększenie głównego przewodu trzustkowego.

Osobno warto podkreślić gastrinoma - jest to łagodny guz endokrynny wytwarzający gastrynę, który w 80-90% przypadków znajduje się w trzustce lub ścianie dwunastnicy. Nie wyklucza się możliwości lokalizacji w otrzewnej, żołądku, wrotach śledziony, węzłach chłonnych czy jajniku. Jej przejawem jest zespół Zollingera Ellisona - zwiększone wydzielanie soku żołądkowego, rozwój agresywnych wrzodów trawiennych opuszki dwunastnicy, perforacja, krwawienie, zwężenie.

Pierwszym objawem objawu Zollingera Ellisona jest biegunka. Biochemicznym wskaźnikiem tego zespołu jest poziom gastryny we krwi. Zwykle jego poziom wynosi 150 pg / ml, a przy tym zespole ponad 1000 pg / ml. Określa się również nadmierne wydzielanie kwasu solnego. W izolowanych gastrinoma wykonuje się resekcję guza. Ale nawet po resekcji remisja w ciągu 5 lat występuje tylko u 30% pacjentów. U 70% pacjentów niemożliwe jest całkowite usunięcie gastrinoma, dlatego tacy pacjenci są poddawani masowej ciągłej terapii przeciwwydzielniczej. W 2/3 przypadków gastrinoma są złośliwe, ale rosną powoli. Przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych, wątroby, otrzewnej, kości, skóry, śledziony, śródpiersia.

Powody

Dokładne przyczyny nie zostały zidentyfikowane, ale istnieją dowody na rolę niektórych czynników:

  • Choroby trzustki. Przede wszystkim przewlekłe zapalenie trzustki. U pacjentów z alkoholowym zapaleniem trzustki ryzyko złośliwych chorób narządów wzrasta 15-krotnie, aw prostym zapaleniu trzustki - 5-krotnie. W przypadku dziedzicznego zapalenia trzustki ryzyko raka jest o 40% wyższe.
  • Torbiele trzustki, które w 20% przypadków przeradzają się w raka. Historia raka tego narządu w rodzinie wskazuje na wysokie ryzyko złośliwości..
  • Mutacje genetyczne. Wiadomo, że przyczyną tej choroby są ponad 63 mutacje. 50-95% pacjentów z gruczolakorakami ma mutacje w genie KRAS2, CDKN2; TP53, Smad4. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem trzustki - w genie TP16.
  • Otyłość, która zawsze wiąże się z zapaleniem trzustki, cukrzycą i zwiększonym ryzykiem raka prostaty. Otyłość w okresie dojrzewania zwiększa ryzyko raka w przyszłości.
  • Rodzaj jedzenia. Dieta o dużej zawartości białka i tłuszczów, brak witamin A i C, substancje rakotwórcze w żywności (azotyny i azotany). Zwiększona zawartość azotanów w żywności prowadzi do tworzenia się nitrozoamin, które są rakotwórcze. Co więcej, specyfika żywienia i rakotwórcze działanie produktów pojawiają się po kilkudziesięciu latach. Tak więc ważne są również nawyki żywieniowe w dzieciństwie i młodości..
  • Podwyższony poziom cytokin (w szczególności cytokiny IL-6), które odgrywają rolę nie tylko w rozwoju zapalenia, ale także w karcynogenezie.
  • Palenie - udowodnionym czynnikiem ryzyka raka tego narządu jest.
  • Narażenie na promieniowanie jonizujące i rakotwórcze opary (np. W przemyśle aluminiowym, pralniach chemicznych, rafineriach, stacjach benzynowych, przemyśle farbiarskim). Te niekorzystne czynniki środowiskowe powodują zmiany DNA i niepowodzenie podziału komórek.
  • Gastrektomia (usunięcie żołądka) lub resekcja żołądka. Te operacje na wrzody i łagodne guzy żołądka kilkakrotnie zwiększają ryzyko raka trzustki. Wynika to z faktu, że żołądek bierze udział w rozkładzie substancji rakotwórczych, które dostają się do organizmu wraz z pożywieniem. Drugim powodem jest synteza cholecystokininy i gastryny w błonie śluzowej jelita cienkiego i odźwiernika (z powodu braku żołądka lub jego części), co stymuluje nadmierne wydzielanie soku trzustkowego i zaburza normalne funkcjonowanie tego narządu.

Objawy raka trzustki

Pierwsze oznaki guza trzustki są trudne do ustalenia, ponieważ na wczesnym etapie proces ten nie objawia się i przebiega utajony. Obecność objawów klinicznych wskazuje na już powszechny proces. W momencie rozpoznania choroby 65% ​​chorych ma przerzuty do wątroby, węzłów chłonnych (u 22% chorych) i do płuc. Niemniej jednak warto zwrócić uwagę na niespecyficzne pierwsze objawy raka trzustki we wczesnym stadium - zmęczenie, szybkie znużenie, zmiany w pracy jelit (zaparcia lub biegunka) oraz okresowe nudności. Dalsze objawy zależą od lokalizacji guza w gruczole - przewaga niektórych objawów pozwala podejrzewać taką lub inną lokalizację guza.

Złośliwy guz głowy trzustki objawia się żółtaczką i swędzeniem. Jednak żółtaczka i swędzenie nie są wczesnymi objawami choroby. Żółtaczkowe zabarwienie skóry pojawia się przy całkowitym samopoczuciu i bez objawów bólowych. Tylko u niektórych osób żółtaczce towarzyszą bóle brzucha lub dyskomfort. Żółtaczka w raku głowy wiąże się z faktem, że rak, zwiększając swój rozmiar, rozprzestrzenia się do dróg żółciowych i ściska ich światło oraz światło dwunastnicy, do której wpływa wspólny przewód żółciowy.

Żółtaczka u niektórych pacjentów może być pierwszym i jedynym objawem. Rośnie w naturze, a jego intensywność zależy od wielkości guza. Żółtaczkowy kolor skóry zastępuje oliwkowy, a następnie ciemnozielony. Charakterystyczne jest również zażółcenie twardówki i błon śluzowych jamy ustnej. Zmniejszenie lub całkowite ustanie dopływu żółci do jelita powoduje pojawienie się bezbarwnego kału i pojawienie się objawów dyspeptycznych (nudności), biegunki lub niedowładu jelit.

Obecność u pacjentów z żółtaczką o podwyższonej temperaturze (do 38-39 C) oznacza dołączenie zapalenia dróg żółciowych. Infekcja dróg żółciowych jest uważana za czynnik niekorzystny, ponieważ możliwy jest rozwój ropnych powikłań i niewydolności wątroby, co pogarsza stan pacjenta. Guz można wyczuć tylko wtedy, gdy jest duży lub ma przerzuty. Obiektywne badanie, oprócz żółtaczki, ujawnia wzrost wątroby i woreczka żółciowego.

Towarzyszem żółtaczki jest swędzenie skóry, które jest spowodowane podrażnieniem receptorów skóry kwasami żółciowymi. Najczęściej pojawia się po żółtaczce z wysokim poziomem bilirubiny we krwi, ale czasami pacjenci nawet w okresie przedżółtaczowym skarżą się na swędzenie skóry. Działa intensywnie, nasila się w nocy, znacznie pogarsza stan zdrowia, gdyż powoduje bezsenność i drażliwość. Nudności i wymioty występują zarówno przy raku głowy, jak i przy guzach ogona i tułowia i są wynikiem ucisku dwunastnicy i żołądka przez guz.

Objawy obejmują również ból w górnej części brzucha. W początkowej fazie ból słabnie, gdy pacjent pochyla się do przodu, a przy rozległym procesie staje się bolesny, szybko powoduje osłabienie pacjenta i wymaga stosowania środków przeciwbólowych. Jeśli guz znajduje się w głowie gruczołu, ból jest zlokalizowany w nadbrzuszu, a wraz z guzem w ciele i ogonie rozprzestrzenia się na lewy podżebrz i lewy obszar lędźwiowy. Przy napromienianiu pleców, które symuluje klinikę patologii nerek, można podejrzewać rozprzestrzenianie się procesu do przestrzeni zaotrzewnowej. Bolące, tępe bóle w nadbrzuszu są często określane jako „zapalenie żołądka”, „wrzód trawienny”, „zapalenie pęcherzyka żółciowego”.

Do ogólnoustrojowych objawów raka trzustki, niezależnie od lokalizacji, należą:

  • Utrata apetytu. Anoreksję obserwuje się u ponad połowy pacjentów z rakiem głowy iu jednej trzeciej pacjentów z lokalizacją w innych częściach gruczołu.
  • Utrata masy ciała Utrata masy ciała jest najważniejszym objawem. Jest to związane ze zmniejszonym apetytem, ​​zaburzeniami trawienia w jelitach w wyniku zablokowania przewodów i kacheksją nowotworową. Utrata masy ciała jest uważana za najczęstszy objaw.
  • Podwyższony poziom cukru we krwi. U niektórych osób cukrzyca jest spowodowana zahamowaniem produkcji insuliny, polidypsją (zwiększonym pragnieniem) i wielomoczem (zwiększonym wydalaniem moczu).

Powyższe objawy są oznakami niesprawności lub wątpliwej obsługi. Wykrywanie wodobrzusza, palpacyjne określenie guza, zwężenie żołądka (jego odcinek wylotowy) wyklucza możliwość radykalnego usunięcia guza.

Łagodny guz to nowotwór surowiczy lub proste torbiele i torbiele rzekome. Większość cyst przebiega bezobjawowo. W rzadkich przypadkach gruczolak gruczołu ma żywe objawy w postaci ostrego zapalenia trzustki i żółtaczki. Ucisk żołądka lub dwunastnicy przez dużą cystę powoduje nudności, wymioty, żółtaczkę i utrudnia opróżnianie tych narządów. Pojawienie się bólu brzucha w większości przypadków wskazuje na zwyrodnienie guza złośliwego (zwłaszcza w przypadku torbieli rzekomych). Ból można zlokalizować w plecach, naśladując choroby kręgosłupa.

Objawy zespołu Zollingera-Ellisona obejmują wrzody żołądkowo-jelitowe, biegunkę i wymioty. Zapalenie przełyku występuje u około połowy pacjentów. U 75% pacjentów wrzody rozwijają się w żołądku i początkowych odcinkach dwunastnicy. Nie wyklucza się możliwości ich pojawienia się w jelicie czczym i dystalnych częściach dwunastnicy. Wrzody mogą być pojedyncze lub wielokrotne (częściej z lokalizacją postbulbarową).

Objawy kliniczne wrzodów są takie same jak we wrzodach trawiennych, ale charakterystyczny jest uporczywy ból i niezadowalająca odpowiedź na leczenie przeciwwrzodowe. Wrzody w tym zespole często nawracają, towarzyszą im również powikłania: perforacja, krwawienie i zwężenie. Powikłania są bardzo trudne i są główną przyczyną zgonów..

Ponadto wrzody dwunastnicy łączą się z biegunką, zapaleniem przełyku, biegunką tłuszczową, podwyższonym poziomem wapnia, którym towarzyszą wymioty i utrata masy ciała. Biegunka, która występuje częściej u kobiet, jest charakterystyczną cechą tego zespołu. U połowy pacjentów biegunka jest pierwszym objawem. Nadmierne wydzielanie kwasu solnego uszkadza błonę śluzową jelita czczego, czemu towarzyszy zwiększona ruchliwość i spowolnienie wchłaniania wody i sodu. Przy tej wartości pH inaktywowane są enzymy trzustkowe (lipaza). Tłuszcze nie są trawione, zmniejsza się ich wchłanianie, rozwija się steatorrhea i postępuje utrata masy ciała.

Analizy i diagnostyka raka trzustki

  • Ultradźwięki to podstawowa metoda badania.
  • Z kolei wzmocniona tomografia komputerowa określa stadium zaawansowania, rozprzestrzenianie się do sąsiednich narządów, przerzuty i daje wniosek o resekcyjności guza. Jeśli guz nie jest większy niż 2-3 cm, a naczynia nie są zajęte, można go usunąć. Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny mogą pomóc w identyfikacji cyst. Za pomocą MRI dokładnie określa się etapy guzów neuroendokrynnych. Tak więc nierówne krawędzie i spadek sygnału w fazie żylnej są charakterystycznymi objawami słabo zróżnicowanych guzów neuroendokrynnych..
  • Diagnozę na wczesnym etapie przeprowadza się za pomocą spektroskopu optycznego (metoda spektroskopii), który może nawet wykryć zmiany w formacjach przedrakowych i stwierdzić, że konieczne jest usunięcie torbieli. Przy określaniu złośliwych cyst dokładność spektroskopii sięga 95%. Rozpoznanie spektroskopowe jest zgodne z pooperacyjną analizą histologiczną.
  • W celu określenia stopnia zablokowania dróg żółciowych i trzustkowych wykonuje się wsteczną endoskopową cholangiopankreatografię. Wykonywany jest za pomocą dwunastoskopu i instalacji fluoroskopowej z użyciem rentgenowskich środków kontrastowych (Triombrast, Ultravist).
  • Wielodetektorowe badanie TK jest informacyjną metodą przedoperacyjną. Pozwala ustalić operacyjność guza na podstawie: wielkości, rozprzestrzenienia się do dużych naczyń, pokrewieństwa z otaczającymi narządami (rozciągają się na więzadło wątrobowo-dwunastnicze, krezkę jelita cienkiego), stopnia deformacji dróg żółciowych.
  • Biopsja aspiracyjna potwierdza rozpoznanie, ale jest zalecana tylko w przypadkach, gdy wyniki badań obrazowych są niejednoznaczne. Zaleca się wykonywanie tego pod kontrolą USG.
  • Oznaczanie markerów nowotworowych we krwi. Najbardziej czułym, swoistym i zatwierdzonym markerem raka tego narządu jest CA-19-9. U zdrowych ludzi jego zawartość nie przekracza 37 jednostek, a przy tej chorobie wzrasta dziesiątki, setki i tysiące razy, ponieważ jest wytwarzana przez komórki rakowe. Ale we wczesnym stadium raka poziom CA-19-9 nie jest podwyższony, dlatego metoda ta nie może być stosowana do badań przesiewowych i wykrywania wczesnych postaci. Dodanie do tego markera dwóch kolejnych biomarkerów (tenascyny C i inhibitora czynnika krzepnięcia tkanek) umożliwia wczesne wykrycie raka.
  • W guzach neuroendokrynnych chromogranina A jest stosowana jako marker immunohistochemiczny, ale ma ona niewielkie znaczenie w diagnostyce tego typu nowotworu. Jednak wysokie poziomy chromograniny A (> 156,5 ng / ml) wskazują na przerzuty.

Leczenie raka trzustki

Głównym sposobem leczenia jest zabieg chirurgiczny oraz chemioterapia i radioterapia. Ale tylko 20% (lub nawet mniej) pacjentów można operować. W takim przypadku przed operacją stosuje się chemioradioterapię. W niektórych przypadkach guz trzustki przed operacją poddawany jest jedynie radioterapii, a następnie jest również napromieniany w trakcie operacji. Obecność przerzutów wyklucza radykalne leczenie chirurgiczne, dlatego natychmiast przechodzą na chemioterapię.

Połączenie dwóch lub więcej leków znacznie poprawia rokowanie. Pacjentom można przepisać różne kombinacje: Gemzar + Xeloda (lub Cabetsin), Gemzar + Fluorouracyl, Gemzar + Fluorouracyl + Leukoworyna, Fluorouracyl + Doksorubicyna + Mitomycyna C, Fluorouracyl + Mitomycyna C + Streptozotocyna, Mitomacyna + Fluoracyna + + Leukoworyna, Fluorouracyl + Doxorubicin + Cisplatin Teva.

Protokół chemioterapii FOLFIRINOX obejmuje 5-Fluorouracyl + Leukoworynę + Irinotecan Medac + Oxaliplatin. Toksyczność protokołu FOLFIRINOX znacznie przewyższa toksyczność samego preparatu Gemzar. Ten schemat jest oferowany pacjentom z rakiem z przerzutami i niskim poziomem bilirubiny w stosunkowo dobrym stanie ogólnym. U pacjentów z rakiem z przerzutami możliwe jest osiągnięcie wydłużenia czasu przeżycia do 11 miesięcy, co uważa się za dobry wynik w raku z przerzutami. Chemioterapia FOLFIRINOX jest również przepisywana pacjentom z rakiem w stopniu zerowym lub I, którzy są w stanie wytrzymać agresywny schemat..

Radioterapia wykonywana jest przed operacją, w trakcie operacji oraz po operacji w połączeniu z chemioterapią. Radioterapia wykorzystuje różne dawki. W celach paliatywnych (zmniejszenie żółtaczki, bólu i zapobieganie krwawieniom) stosuje się dawkę 50 Gy. Aby zwiększyć przeżywalność pacjentów, stosuje się wyższe dawki - 60 Gy i więcej. Promieniowanie podczas operacji często łączy się z napromienianiem zewnętrznym w celu zwiększenia dawki na gruczoł i lepszej kontroli choroby. Podczas zabiegu dawka może wynosić 10-20 Gy, którą uzupełnia przyczepność zewnętrzna 45-50 Gy. W przypadku nieoperacyjnego raka preferowane jest połączenie radioterapii i leków przeciwnowotworowych: radioterapia (RT) + Gemzar lub RT + Fluorouracyl.

Aby wyeliminować ból, stosuje się narkotyczne leki przeciwbólowe, które łączy się z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, przeciwdrgawkowymi lub kortykosteroidami. Neuroliza zwojów trzewnych (usunięcie zwojów trzewnych) powoduje złagodzenie bólu, ale jest to operacja. Radioterapia również częściowo łagodzi ból..

Biorąc pod uwagę agresywność raka tego narządu i późny wskaźnik wykrywalności oraz fakt, że nie zawsze można zatrzymać ten proces poprzez ekspozycję na chemioterapię, leczenie środkami ludowymi jest nieskuteczne, a pacjenci tracą cenny czas na uciekanie się do niego. To samo można powiedzieć o obróbce sody oczyszczonej, która była ostatnio szeroko reklamowana. Ta metoda nie przyniesie niczego poza spadkiem kwasowości, pojawieniem się odbijania, ciężkości w nadbrzuszu i naruszeniem równowagi kwasowo-zasadowej krwi.